Bebeim Geliyor
0–1 Yaş Uyku Rehberi: Nazik, Rutinli ve Gerçekçi Yaklaşım
Yeni doğan döneminden 12. aya kadar uyku düzenini oluşturmak, hem bebeğin hem de annenin ruhsal ve fiziksel sağlığı için çok kıymetlidir. Bu rehberde, sıfırdan itibaren ay ay uyku pencereleri, düzen kurma yolları, rutinler, benim önerilerim (bilimsel bilgiler + annelik deneyimi), gündüz/gece uyku problemlerine yönelik çözümler ve ek gıda sürecinde bozulan uykuya müdahale yolları bulacaksınız.
👶 0–3 Ay: Dördüncü Trimester – Bağ Kurma ve Güvende Hissetme Dönemi
Uyku Pencereleri:
• Uyanıklık süresi: 45–60 dk
• Günlük toplam uyku: 14–17 saat
• Gece: 8–10 saat (sık uyanmalar normaldir)
• Gündüz: 4–6 uyku
• “Bebekler bu dönemde rahim dışına alışmaya çalışırlar. Kucak, ten teması, kundak, anne sesi, kokusu güven verir.”
• Uyku eğitimi değil, ritüel tanıtımı yapılmalı.
• Yatmadan önce banyo, ninni, beyaz gürültü gibi tekrar eden sinyaller sunulmalı.
Gündüz Uykusu Bozuksa:
• Aşırı yorgunluk varsa uykuya geçiş zorlaşır. Süreyi takip et.
• Uyanıkken sinyallerini izle: Esneme, göz ovuşturma, boş bakış.
Gece Uykusu Bozuksa:
• Geceyle gündüzü ayırt etmeye başlar: Gündüz perdeleri açık, oyunlu beslenme.
• Gece ise loş ışık, sessizlik, sadece emzirme.
👶 3–4 Ay: Dönüm Noktası – Biyolojik Ritim Başlıyor
Uyku Pencereleri:
• Uyanıklık süresi: 75–120 dk
• Toplam uyku: 14–16 saat
• Gündüz: 4 uyku
• Gece: Daha uzun kesintisiz uykuya geçebilir
• “Artık kendi ritmi oluşmaya başlar. Rutinler kalıplaşırsa, geçişler daha huzurlu olur.”
• Her gün aynı saatte uyanma hedeflenmeli.
Gece Uyku Bozuksa:
• 4. ay uyku gerilemesi başlayabilir. Bu bir gelişim sıçramasıdır.
• Gündüz uykuları aşırı uzun olursa gece geç saatlerde uyuma görülebilir.
Nazik Müdahale:
• Uykuya dalarken hafif fısıltı, omuz dokunuşu
• Emzirerek uyuyorsa, emme bitince yavaşça yatağa alma alıştırması
👶 5–6 Ay: Geçiş Dönemi – Dışa Açılım ve İlk Bozulmalar
Uyku Pencereleri:
• Uyanıklık süresi: 2–2,5 saat
• Gündüz: 3 uyku
• Gece: Ortalama 10–12 saat
Ek Gıda Süreci Başlarken:
• Ek gıdaya geçişte mide bağırsak sistemi yorulabilir, bu da gece uyanmalarına yol açabilir.
• Yeni gıdalar öğlen saatlerinde verilmeli, akşam menüsü sade tutulmalı.
• “Artık bebek sadece emmeyle değil, diğer geçiş destekleriyle uyuyabilir. Uykudan önce kucakta kitap okuma gibi yeni alışkanlıklar eklenebilir.”
👶 7–9 Ay: Hareketlilik, Diş ve Uykuda Sıçrama
Uyku Pencereleri:
• Uyanıklık süresi: 2,5–3 saat
• Gündüz: 2 uyku
• Gece: 11–12 saat
Gece Uykusu Bozuksa:
• Sürünme, dönme, ayağa kalkma denemeleri gece uykularını bölebilir.
• Bu aylarda “memede sakinleşme” yerine “uyku cümlesi”, “ninni”, “dokunma” gibi sabit destekler önerilir.
• “Gece sık uyanan bebek için ‘rüya öğünü’ denenebilir. Akşam 22.00’de hafif bir emzirme, sabaha kadar uykuyu uzatabilir.”
👶 10–12 Ay: Tek Uykuya Hazırlık – Ritim Oturuyor
Uyku Pencereleri:
• Uyanıklık süresi: 3–4 saat
• Gündüz: 2 ya da 1 uykuya geçiş
• Gece: 11–12 saat
Gündüz Uyku Direnci:
• Öğle uykusuna geç kalındıysa akşam çok zor uyur.
• Gündüz uykuları saatlenmeli (örneğin 10.30 ve 14.30 gibi).
• “Bu dönemde bebek yatağında kitap okuyabilir, oyuncakla yatakta vakit geçirmesi sağlanabilir. Amaç yatak = keyifli alan algısını oluşturmak.”
🎯 Gündüz Uykusu Bozuk Bebekler İçin Ek Öneriler:
• Her gün aynı saatte uyanmaya çalışın.
• Gün ışığı alın, açık hava uykuyu düzenler.
• Uykudan hemen önce uyarıcı oyunlardan kaçının.
🌙 Gece Uykusu Bozuk Bebekler İçin:
• Gece beslenmeleri yapılandırılmalı
• Uykuya geçişte tek destek memeyse, yanına başka bir destek (tulum, ninni, fısıltı) eklenmeli
• Uyku öncesi odada 15 dakika loş ışıkta oyun oynanabilir
🥣 Ek Gıda Süreci ve Uyku:
• Gaz yapan gıdalar (baklagil, çiğ sebze, elma kabuğu vs.) geceye yakın verilmemeli
• Kabızlık uykuyu bozabilir: Günlük su tüketimi ve lif takibi yapılmalı
• Yeni gıdalar 3 gün arayla verilmeli ki etkisi takip edilebilsin
“Bu rehberdeki her satırda hem bilimsel bilgi hem de anneliğin sezgisi var. Bebeğiniz bir günde düzene girmeyebilir ama siz düzenli olduğunuzda, bebek de uyumlanır. Uyku, bir öğrenmedir; tıpkı yürümek gibi. Sabırlı, nazik ve kararlı olun. Yanınızdayım.”